Đối với nhiều doanh nghiệp, kiểm toán năng lượng không chỉ là yêu cầu bắt buộc theo quy định pháp luật mà còn là công cụ quan trọng giúp giảm chi phí vận hành, nâng cao hiệu suất thiết bị và hỗ trợ mục tiêu phát triển bền vững. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ kiểm toán năng lượng là gì và những nội dung quan trọng doanh nghiệp cần biết trước khi triển khai.
Kiểm toán năng lượng là gì?
Kiểm toán năng lượng là một quy trình kỹ thuật, quản lý có hệ thống nhằm khảo sát, đo đạc, thu thập và phân tích chi tiết các dòng năng lượng tiêu thụ trong một cơ sở sản xuất, tòa nhà hoặc hệ thống công nghệ để xác định hiệu suất sử dụng năng lượng, đánh giá thực trạng lãng phí và phát hiện tiềm năng tiết kiệm.
Hoạt động này không chỉ dừng lại ở việc thu thập số liệu định lượng về tiêu thụ điện, nhiên liệu hoặc nhiệt, mà còn đòi hỏi phân tích cân bằng năng lượng, đánh giá quy trình vận hành và đánh giá các yếu tố quản lý và kỹ thuật ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng năng lượng.
Qua đó, kiểm toán năng lượng đưa ra những giải pháp kỹ thuật khả thi và lộ trình thực hiện nhằm tối ưu hóa hiệu suất, giảm suất tiêu thụ năng lượng mà không làm giảm hiệu quả sản xuất, kinh doanh, đồng thời đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Ở cấp độ sâu hơn, kiểm toán năng lượng phân thành kiểm toán sơ bộ và kiểm toán chi tiết, trong đó kiểm toán chi tiết yêu cầu phân tích dữ liệu đo đạc thực tế, mô hình hóa tiêu thụ năng lượng và đánh giá chi phí, lợi ích của các biện pháp tiết kiệm năng lượng, nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho quyết định đầu tư và cải tiến hệ thống năng lượng của tổ chức.
Xem thêm: Hướng dẫn kiểm kê khí nhà kính lĩnh vực năng lượng năm 2025
Tổ chức, doanh nghiệp nào cần kiểm toán năng lượng?
Theo quy định của Nghị định 21/2011/NĐ-CP, những đơn vị bắt buộc kiểm toán năng lượng là các đơn vị thuộc nhóm cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm như:
– Các cơ sở sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, hay các đơn vị vận tải có tiêu thụ năng lượng tổng cộng trong một năm quy đổi ra một nghìn tấn dầu, tương đương khoảng 1000 TOE trở lên.
– Các công trình xây dựng được sử dụng làm trụ sở, văn phòng, nhà ở, các cơ sở giao dục, vui chơi, y tế, thể dục thể thao, trung tâm thương mại, khách sạn, nhà hàng, cửa hàng có năng lượng tiêu thụ tổng trong một năm quy đổi ra năm trăm tấn dầu, tương đương với 500 TOE trở lên.
– Ngoài ra, nhà nước luôn có các khuyến khích đối với các cơ sở không nằm trong danh mục cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, định kỳ tổ chức việc kiểm toán năng lượng và tiến hành báo cáo tình hình sử dụng năng lượng.
Xem thêm: Cách chứng chỉ năng lượng tái tạo RECs góp phần giảm phát thải Carbon
Những quy định pháp luật về kiểm toán năng lượng
Theo quy định tại thông tư 25/2020/TT – BTC quy định về kế hoạch, báo cáo việc thực hiện kiểm toán năng lượng tại các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, như sau:
- Các cơ sở có trách nhiệm trong 3 năm/ lần thực hiện việc kiểm toán năng lượng.
- Kết quả của quá trình kiểm toán năng lượng là một báo báo kiểm toán gồm các số liệu thực tế, tình hình sử dụng năng lượng của cơ sở đó. Các đơn vị này phải tiến hành phân tích, tính toán và đưa ra những đánh giá về hiệu quả sử dụng năng lượng, đánh giá tiềm năng và đưa ra những giải pháp giúp tiết kiệm năng lượng.
- Trong vòng 30 ngày kể từ ngày kiểm toán năng lượng, các cơ sở trên có trách nhiệm nộp báo cáo về kiểm toán năng lượng cho Sở Công Thương.
- Sở Công thương có trách nhiệm nhận, đóng góp ý kiến, thông qua hoặc yêu cầu điều chỉnh, bổ sung trong vòng 30 ngày kể từ ngày nhận được báo cáo. Các cơ sở có nhiệm vụ hoàn thiện báo cáo và gửi lại bằng văn bản cho Sở Công Thương trong vòng 60 ngày sau khi nhận được những góp ý, và yêu cầu chỉnh sửa.
- Trong trường hợp các cơ sở mới có tên trong danh sách sử dụng năng lượng trọng điểm trong một năm kể từ ngày Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định, cơ sở này có trách nhiệm thành lập báo cáo và gửi đến Sở Công Thương.
Lợi ích của kiểm toán năng lượng
Giảm chi phí và tối ưu sử dụng năng lượng
Kiểm toán năng lượng giúp doanh nghiệp đánh giá toàn diện tình hình tiêu thụ năng lượng trong quá trình sản xuất và vận hành. Thông qua việc phân tích các hệ thống, thiết bị và công đoạn sử dụng nhiều năng lượng, kiểm toán năng lượng cho phép phát hiện các điểm thất thoát và lãng phí chưa được nhận diện trước đó.
Trên cơ sở này, doanh nghiệp có thể áp dụng các giải pháp cải tiến phù hợp, từ điều chỉnh vận hành đến đầu tư nâng cấp thiết bị, qua đó giảm chi phí năng lượng và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong dài hạn.
Tuân thủ quy định pháp luật về năng lượng
Đối với các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, kiểm toán năng lượng là yêu cầu bắt buộc theo quy định của pháp luật Việt Nam. Việc thực hiện kiểm toán năng lượng định kỳ giúp doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ nghĩa vụ pháp lý, bao gồm lập báo cáo kiểm toán, lưu trữ hồ sơ và gửi cơ quan quản lý theo đúng thời hạn. Nhờ đó, doanh nghiệp hạn chế rủi ro vi phạm quy định, tránh các hình thức xử phạt và đảm bảo hoạt động sản xuất, kinh doanh diễn ra ổn định, liên tục.
Nâng cao hiệu suất vận hành thiết bị và hệ thống
Thông qua kiểm toán năng lượng, doanh nghiệp có thể đánh giá chính xác hiệu suất hoạt động thực tế của máy móc, thiết bị và các hệ thống kỹ thuật. Quá trình kiểm toán năng lượng giúp nhận diện các thiết bị vận hành kém hiệu quả, tiêu hao nhiều năng lượng hoặc tiềm ẩn nguy cơ gây sự cố. Trên cơ sở kết quả kiểm toán, doanh nghiệp có thể xây dựng kế hoạch bảo trì, sửa chữa hoặc thay thế thiết bị phù hợp, từ đó nâng cao độ tin cậy của hệ thống và giảm chi phí vận hành.
Cơ sở khoa học cho quyết định đầu tư cải tiến
Kiểm toán năng lượng cung cấp các dữ liệu định lượng và phân tích chuyên sâu về mức tiêu thụ năng lượng tại từng khu vực và công đoạn. Những thông tin này giúp doanh nghiệp đánh giá rõ ràng chi phí, lợi ích và thời gian hoàn vốn của các giải pháp tiết kiệm năng lượng. Nhờ kiểm toán năng lượng, các quyết định đầu tư cải tiến công nghệ được đưa ra dựa trên số liệu thực tế và có cơ sở khoa học, hạn chế tình trạng đầu tư dàn trải hoặc thiếu hiệu quả.
Giảm phát thải và hỗ trợ mục tiêu phát triển bền vững
Việc giảm tiêu thụ năng lượng thông qua kiểm toán năng lượng đồng thời góp phần giảm phát thải khí nhà kính ra môi trường. Đây là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững, đáp ứng yêu cầu về ESG và các cam kết giảm phát thải.
Ngoài ra, kết quả kiểm toán năng lượng còn là cơ sở hỗ trợ doanh nghiệp trong hoạt động kiểm kê khí nhà kính, xây dựng báo cáo môi trường và triển khai các hệ thống quản lý theo tiêu chuẩn quốc tế.
Nâng cao hình ảnh và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
Thực hiện kiểm toán năng lượng thể hiện cam kết của doanh nghiệp trong việc sử dụng năng lượng hiệu quả và có trách nhiệm với môi trường. Điều này góp phần nâng cao uy tín và hình ảnh doanh nghiệp trong mắt khách hàng, đối tác và các bên liên quan.
Trong bối cảnh nhiều thị trường và chuỗi cung ứng yêu cầu khắt khe về năng lượng và môi trường, kiểm toán năng lượng trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng, giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu đối tác và mở rộng cơ hội hợp tác.
Thông tin liên hệ:
NatureCert là đơn vị chuyên cung cấp dịch vụ về kiểm toán năng lượng. Để được hỗ trợ và tư vấn chi tiết về các dịch vụ này, quý khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với chúng tôi thông qua các thông tin sau:
Address: 3B49 Sky 9, 61-63 đường số 1, phường Phú Hữu, TP. Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh
Phone: 0932023406
Email: info@naturecert.org
Website: www.naturecert.com
Fanpage chính: Trung tâm NatureCert
Với đội ngũ tư vấn chuyên nghiệp và kinh nghiệm, NatureCert cam kết sẽ mang đến cho quý khách hàng những giải pháp tối ưu và hiệu quả nhất. Hãy liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay để được tư vấn và hỗ trợ tốt nhất.
