Năm 2030 là cột mốc quan trọng trong chiến lược quốc gia về ứng phó biến đổi khí hậu và đạt mục tiêu trung hòa carbon. Để thực hiện cam kết giảm phát thải hiệu quả, việc lập kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính năm 2030 đóng vai trò then chốt, giúp doanh nghiệp và tổ chức xây dựng lộ trình hành động phù hợp, đo lường được kết quả và đáp ứng các quy định quốc gia cũng như quốc tế.
Xây dựng kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?
Việc lập kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính không chỉ dừng lại ở việc liệt kê các biện pháp cắt giảm, mà còn đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động xây dựng nền tảng vững chắc. Doanh nghiệp cần chuẩn bị:
- Báo cáo kiểm kê khí nhà kính gần nhất: Sử dụng kết quả kiểm kê tại năm cơ sở gần nhất để đánh giá hiện trạng phát thải và lập kế hoạch cắt giảm phù hợp, sát thực tế.
- Nguồn tài chính ổn định: Dự trù ngân sách để thực hiện các giải pháp giảm phát thải, đảm bảo tính khả thi và duy trì hiệu quả dài hạn.
- Hệ thống quản lý môi trường và năng lượng: Triển khai hoặc nâng cấp các hệ thống như ISO 14001 (quản lý môi trường), ISO 50001 (quản lý năng lượng), ISO 14064-1 (kiểm kê khí nhà kính) nhằm tối ưu hiệu quả quản lý phát thải và nâng cao hiệu suất sử dụng tài nguyên.
- Đào tạo nhận thức cho nhân viên: Trang bị kiến thức về biến đổi khí hậu, tầm quan trọng của giảm phát thải khí nhà kính để toàn bộ đội ngũ đồng hành thực hiện mục tiêu.
- Xây dựng đội ngũ chuyên trách: Đào tạo hoặc thuê chuyên gia có đủ năng lực lập báo cáo kiểm kê khí nhà kính, xây dựng kế hoạch và báo cáo kết quả giảm phát thải, giúp doanh nghiệp chủ động triển khai và tiết kiệm chi phí.
Xem thêm: TCVN ISO 14064-1 về kiểm kê khí nhà kính và báo cáo phát thải
Kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính
Bước 1: Đo lường & xác định nguồn phát thải chính
Theo GHG Protocol, phát thải được chia thành:
- Scope 1: Phát thải trực tiếp (nhiên liệu đốt, khí thải từ nhà máy, từ quá trình vật lý, hóa học…)
- Scope 2: Gián tiếp từ tiêu thụ điện, nhiệt, hơi
- Scope 3: Phát thải trong toàn chuỗi giá trị (nguyên liệu, logistics, vòng đời sản phẩm)
Doanh nghiệp cần tiến hành kiểm kê khí nhà kính (carbon inventory) để biết đâu là “điểm nóng” phát thải. Các phương pháp LCA (Life Cycle Assessment) hay PCF (Product Carbon Footprint) sẽ giúp định lượng chính xác tác động môi trường ở từng công đoạn sản xuất.
Bước 2: Xác định cơ hội giảm phát thải & đánh giá chi phí
Sau khi có dữ liệu, hãy liệt kê các cơ hội cắt giảm, từ ngắn hạn đến dài hạn:
- Ngắn hạn: Tối ưu hệ thống chiếu sáng, thay đổi hành vi tiêu thụ năng lượng,…
- Trung hạn: Đầu tư máy móc tiết kiệm năng lượng, sử dụng nguyên liệu tái chế…
- Dài hạn: Chuyển đổi sang năng lượng tái tạo, nghiên cứu thay đổi công thức sản xuất, tái cấu trúc hệ thống sản xuất.
Mỗi giải pháp cần đánh giá theo 4 yếu tố:
- Chi phí đầu tư
- Khả năng giảm tấn CO2e
- Thời gian hoàn vốn (payback period)
- Khả năng vận hành của doanh nghiệp
Các doanh nghiệp có thể vận dụng công thức “Climate ROI” cho phép doanh nghiệp biết được giải pháp nào mang lại giá trị kinh tế lẫn môi trường cao nhất.
Bước 3: Ưu tiên hành động theo ma trận chiến lược
Không thể làm tất cả cùng lúc, vì vậy cần ma trận ưu tiên dựa trên:
- Độ phức tạp triển khai
- Tác động đến hoạt động sản xuất
- Mức giảm phát thải tiềm năng
- Lợi ích bổ sung (chi phí, uy tín, an toàn, sức khỏe nhân viên)
Bước 4: Lập kế hoạch triển khai & cơ chế giám sát
Một chiến lược hiệu quả cần:
- Timeline rõ ràng: từng năm đạt bao nhiêu % giảm phát thải.
- Ngân sách cụ thể: phân bổ cho đầu tư ngắn – trung – dài hạn.
- Trách nhiệm rõ ràng: ai chịu trách nhiệm cho từng hạng mục.
- Ban giám sát (steering committee): họp định kỳ để rà soát tiến độ, điều chỉnh mục tiêu.
Gợi ý: Áp dụng chuẩn ISO 14064 để minh bạch hóa việc đo lường và báo cáo phát thải.
Bước 5: Đặt mục tiêu SMART và kết nối với Net Zero
Để kế hoạch bền vững, mục tiêu cần SMART:
- Cụ thể (Specific)
- Đo lường được (Measurable)
- Khả thi (Achievable)
- Liên quan (Relevant)
- Có thời hạn rõ ràng (Time-bound)
Ngoài ra, doanh nghiệp có thể tham khảo Science-Based Targets initiative (SBTi) để đặt mục tiêu phù hợp với lộ trình Net Zero 2050 toàn cầu.
Mẫu kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính
Kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cấp cơ sở được xây dựng theo Mẫu số 02 Phụ lục IV ban hành kèm theo Nghị định số 06/2022/NĐ-CP:
(1) Kết quả kiểm kê khí nhà kính của cơ sở cho năm gần nhất;
(2) Mức phát thải khí nhà kính dự kiến trong kỳ kế hoạch khi không áp dụng công nghệ, biện pháp giảm nhẹ phát thải khí nhà kính;
(3) Mục tiêu giảm nhẹ phát thải khí nhà kính đến từng năm thực hiện cho giai đoạn từ năm 2026 đến hết năm 2030;
(4) Các biện pháp giảm nhẹ phát thải khí nhà kính được lựa chọn phù hợp với tình hình thực tế, trình độ công nghệ, nguồn lực thực hiện của cơ sở;
(5) Phương án theo dõi, giám sát việc thực hiện kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính.
Thông tin liên hệ:
NatureCert là đơn vị chuyên cung cấp dịch vụ về khí nhà kính. Để được hỗ trợ và tư vấn chi tiết về các dịch vụ này, quý khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với chúng tôi thông qua các thông tin sau:
Address: 3B49 Sky 9, 61-63 đường số 1, phường Phú Hữu, TP. Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh
Phone: 0932023406
Email: info@naturecert.org
Website: www.naturecert.com
Fanpage chính: Trung tâm NatureCert
Với đội ngũ tư vấn chuyên nghiệp và kinh nghiệm, NatureCert cam kết sẽ mang đến cho quý khách hàng những giải pháp tối ưu và hiệu quả nhất. Hãy liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay để được tư vấn và hỗ trợ tốt nhất.
