EPD được phân thành nhiều loại dựa trên phạm vi sản phẩm, mục đích công bố và phương thức xây dựng dữ liệu. Việc hiểu rõ cách phân loại EPD theo ISO 14025 không chỉ giúp doanh nghiệp lựa chọn loại EPD phù hợp mà còn tối ưu chi phí triển khai và đáp ứng hiệu quả các yêu cầu về minh bạch thông tin môi trường trên thị trường quốc tế.
EPD là gì?
Environmental Product Declaration (EPD) là tài liệu công bố minh bạch các thông tin về tác động môi trường của một sản phẩm trong suốt vòng đời của nó. Dữ liệu trong EPD được xây dựng dựa trên phương pháp Đánh giá vòng đời sản phẩm (Life Cycle Assessment – LCA), tuân thủ Product Category Rules (PCR) và phải được xác minh bởi bên thứ ba độc lập theo các yêu cầu của ISO 14025.
Không giống các nhãn môi trường chỉ thể hiện một hoặc một vài tiêu chí nhất định, EPD cung cấp dữ liệu định lượng về nhiều chỉ số môi trường như phát thải khí nhà kính, mức tiêu thụ năng lượng, sử dụng tài nguyên, lượng nước tiêu thụ và chất thải phát sinh. Nhờ đó, EPD giúp các bên liên quan có cơ sở khách quan để đánh giá và so sánh hiệu quả môi trường giữa các sản phẩm cùng loại.
Ngày nay, EPD được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực như vật liệu xây dựng, hóa chất, nội thất, bao bì, thiết bị điện, sản phẩm tiêu dùng và nhiều ngành công nghiệp khác, đặc biệt tại các thị trường có yêu cầu cao về phát triển bền vững như châu Âu, Bắc Mỹ và Nhật Bản.
Xem thêm: Chứng nhận EPD và quy trình đạt được chứng nhận
Vì sao cần phân loại EPD theo ISO 14025?
Mỗi doanh nghiệp có đặc điểm sản xuất, danh mục sản phẩm và mục tiêu công bố khác nhau. Có doanh nghiệp chỉ muốn công bố thông tin môi trường cho một sản phẩm cụ thể, trong khi những doanh nghiệp khác lại cần xây dựng EPD cho cả một nhóm sản phẩm hoặc cho sản phẩm đang trong giai đoạn phát triển. Ngoài ra, xu hướng số hóa dữ liệu và hội nhập quốc tế cũng làm xuất hiện các loại EPD phục vụ những mục đích riêng biệt.
Vì vậy, ISO 14025 và EPD International phân loại EPD thành nhiều hình thức khác nhau nhằm tạo sự linh hoạt trong quá trình xây dựng và sử dụng. Mỗi loại EPD đều có phạm vi áp dụng, yêu cầu dữ liệu và đối tượng sử dụng riêng. Việc hiểu đúng từng loại EPD không chỉ giúp doanh nghiệp lựa chọn phương án phù hợp mà còn tránh lãng phí chi phí và thời gian trong quá trình triển khai.
Xem thêm: Tổng quan về chứng nhận ISO 14025
8 loại EPD theo tiêu chuẩn ISO 14025
EPD cho một sản phẩm từ một công ty (Single-company, single-product EPD)
Single-company, single-product EPD là loại EPD được xây dựng cho một sản phẩm cụ thể của một doanh nghiệp. Toàn bộ dữ liệu trong báo cáo phản ánh chính xác quy trình sản xuất, nguyên liệu đầu vào, mức tiêu thụ năng lượng, lượng phát thải và các tác động môi trường của chính sản phẩm đó.
Đây là loại EPD phổ biến nhất hiện nay vì cho phép doanh nghiệp minh chứng trực tiếp hiệu suất môi trường của sản phẩm, đồng thời tạo sự khác biệt so với các đối thủ cạnh tranh. Dữ liệu được thu thập từ chính nhà máy sản xuất nên có độ tin cậy và tính đại diện cao hơn so với dữ liệu trung bình ngành.
Single-company, single-product EPD thường được áp dụng khi doanh nghiệp xuất khẩu sản phẩm sang các thị trường yêu cầu minh bạch thông tin môi trường, tham gia đấu thầu các dự án công trình xanh hoặc muốn nâng cao hình ảnh thương hiệu trong lĩnh vực phát triển bền vững.
Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, loại EPD này đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư đáng kể vào việc thu thập dữ liệu, thực hiện đánh giá vòng đời sản phẩm và hoàn thành quá trình xác minh độc lập trước khi công bố.
EPD cho sản phẩm chưa có trên thị trường
Trong quá trình nghiên cứu và phát triển sản phẩm, nhiều doanh nghiệp cần cung cấp thông tin môi trường trước khi sản phẩm chính thức được thương mại hóa. Để đáp ứng nhu cầu này, EPD International cho phép xây dựng EPD cho sản phẩm chưa có trên thị trường trong một số trường hợp nhất định.
Loại EPD này được xây dựng dựa trên dữ liệu thiết kế, quy trình sản xuất dự kiến hoặc dữ liệu của các sản phẩm tương tự nếu đáp ứng yêu cầu của chương trình EPD. Mục tiêu là giúp doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm mới, tham gia đấu thầu hoặc đáp ứng yêu cầu của khách hàng ngay từ giai đoạn phát triển.
Tuy nhiên, do sản phẩm chưa được sản xuất hàng loạt nên các thông số môi trường có thể thay đổi khi đi vào vận hành thực tế. Vì vậy, sau khi sản phẩm được đưa ra thị trường, doanh nghiệp cần rà soát, cập nhật và xác minh lại dữ liệu để bảo đảm EPD phản ánh đúng điều kiện sản xuất thực tế.
Việc áp dụng loại EPD này mang lại lợi thế đáng kể cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực vật liệu xây dựng, thiết bị công nghiệp hoặc các ngành có chu kỳ phát triển sản phẩm dài.
EPD cho nhiều sản phẩm (EPD of multiple products)
Đối với doanh nghiệp sở hữu nhiều sản phẩm có quy trình sản xuất tương tự, việc xây dựng một EPD riêng cho từng sản phẩm sẽ làm tăng đáng kể chi phí đánh giá và xác minh. Trong trường hợp này, EPD of multiple products là giải pháp phù hợp.
Loại EPD này cho phép nhiều sản phẩm được công bố trong cùng một hồ sơ nếu chúng đáp ứng các tiêu chí về tính tương đồng theo Product Category Rules (PCR). Các sản phẩm có thể khác nhau về kích thước, màu sắc hoặc một số thông số kỹ thuật nhưng vẫn sử dụng cùng nguyên liệu, công nghệ và quy trình sản xuất.
Khi xây dựng EPD of multiple products, doanh nghiệp có thể lựa chọn sản phẩm đại diện, sử dụng dữ liệu trung bình hoặc áp dụng phương pháp đánh giá theo sản phẩm có tác động môi trường lớn nhất, tùy thuộc vào yêu cầu của PCR và chương trình EPD.
Ưu điểm lớn nhất của loại EPD này là giúp giảm đáng kể chi phí thực hiện, rút ngắn thời gian xây dựng hồ sơ và đơn giản hóa quá trình quản lý khi doanh nghiệp có danh mục sản phẩm đa dạng. Tuy nhiên, để bảo đảm tính chính xác, các sản phẩm trong cùng một EPD phải có mức độ tương đồng đủ lớn về nguyên liệu, công nghệ và hiệu suất môi trường.
EPD trung bình ngành (Sector or industry-average EPD)
Khác với EPD được xây dựng cho từng doanh nghiệp, Sector or industry-average EPD đại diện cho dữ liệu môi trường của một ngành hoặc một nhóm doanh nghiệp.
Loại EPD này thường do hiệp hội ngành nghề, tổ chức nghiên cứu hoặc đơn vị quản lý chương trình EPD phối hợp với nhiều doanh nghiệp xây dựng. Dữ liệu được tổng hợp từ nhiều nhà sản xuất nhằm phản ánh mức tác động môi trường trung bình của một nhóm sản phẩm trong cùng ngành.
Sector or industry-average EPD mang lại nhiều lợi ích trong việc xây dựng cơ sở dữ liệu môi trường, hỗ trợ nghiên cứu thị trường và giúp các doanh nghiệp chưa có điều kiện xây dựng EPD riêng vẫn có thể tham khảo dữ liệu đáng tin cậy. Ngoài ra, loại EPD này còn được sử dụng để thiết lập các giá trị tham chiếu trong đánh giá công trình xanh hoặc xây dựng chính sách phát triển bền vững.
Tuy nhiên, do phản ánh dữ liệu trung bình của nhiều doanh nghiệp nên Sector or industry-average EPD không thể hiện chính xác hiệu quả môi trường của từng nhà sản xuất. Vì vậy, nếu mục tiêu là chứng minh lợi thế cạnh tranh hoặc quảng bá năng lực môi trường của doanh nghiệp, việc xây dựng EPD riêng vẫn là lựa chọn phù hợp hơn.
EPD có thể đọc được bằng máy (Machine-readable EPD)
Sự phát triển của chuyển đổi số và các yêu cầu về chia sẻ dữ liệu môi trường đã thúc đẩy sự ra đời của Machine-readable EPD. Đây là loại EPD được xây dựng theo định dạng dữ liệu chuẩn để máy tính và các hệ thống phần mềm có thể tự động đọc, xử lý và trao đổi thông tin mà không cần nhập liệu thủ công.
Khác với EPD truyền thống thường được phát hành dưới dạng tệp PDF, Machine-readable EPD được số hóa theo các định dạng dữ liệu như XML hoặc các cấu trúc dữ liệu tiêu chuẩn khác. Nhờ đó, thông tin trong EPD có thể dễ dàng tích hợp vào các nền tảng quản lý dữ liệu môi trường, phần mềm thiết kế công trình (BIM), cơ sở dữ liệu vật liệu xây dựng và các hệ thống đánh giá công trình xanh.
Việc sử dụng Machine-readable EPD không làm thay đổi nội dung hoặc giá trị pháp lý của EPD mà chỉ thay đổi phương thức lưu trữ và chia sẻ dữ liệu. Điều này giúp nâng cao khả năng trao đổi thông tin giữa các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng, giảm sai sót khi nhập dữ liệu và hỗ trợ quá trình số hóa thông tin sản phẩm.
Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang thúc đẩy xây dựng Digital Product Passport (DPP) và cơ sở dữ liệu sản phẩm bền vững, Machine-readable EPD được xem là xu hướng tất yếu, giúp doanh nghiệp sẵn sàng đáp ứng các yêu cầu quản lý dữ liệu môi trường trong tương lai.
ECO EPD từ ECO Platform
ECO Platform là tổ chức quốc tế được thành lập nhằm thúc đẩy sự hài hòa giữa các chương trình EPD tại châu Âu, đồng thời tạo điều kiện để các EPD được công nhận và sử dụng rộng rãi trên thị trường quốc tế.
ECO Platform EPD là EPD đáp ứng các yêu cầu của ECO Platform và được phát hành thông qua các chương trình EPD là thành viên của tổ chức này. Đối với sản phẩm xây dựng, EPD phải tuân thủ các tiêu chuẩn và quy định liên quan, đặc biệt là EN 15804, nhằm bảo đảm tính nhất quán và khả năng so sánh giữa các sản phẩm.
Việc sở hữu ECO Platform EPD giúp doanh nghiệp nâng cao độ tin cậy của thông tin môi trường khi cung cấp sản phẩm cho thị trường châu Âu. Đây cũng là lợi thế quan trọng khi tham gia các dự án công trình xanh, đấu thầu quốc tế hoặc hợp tác với các đối tác yêu cầu dữ liệu môi trường được công nhận rộng rãi.
Đối với các doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng, nội thất hoặc sản phẩm phục vụ ngành xây dựng, ECO Platform EPD không chỉ góp phần đáp ứng yêu cầu của khách hàng mà còn hỗ trợ mở rộng cơ hội tiếp cận các thị trường có tiêu chuẩn môi trường khắt khe.
EPD tiền chứng nhận (Pre-certified EPD)
Pre-certified EPD là loại EPD được áp dụng trong những trường hợp đặc biệt theo quy định của chương trình EPD. Hình thức này cho phép doanh nghiệp hoàn thành trước một số bước đánh giá và xác minh khi chưa thể phát hành EPD chính thức.
Pre-certified EPD thường được sử dụng khi doanh nghiệp cần công bố thông tin môi trường trong thời gian ngắn để phục vụ hoạt động giới thiệu sản phẩm, tham gia đấu thầu hoặc đáp ứng yêu cầu của khách hàng. Tuy nhiên, đây không phải là EPD hoàn chỉnh và chỉ có giá trị trong phạm vi cũng như thời hạn được chương trình EPD quy định.
Sau khi hoàn thiện đầy đủ dữ liệu và hoàn tất quá trình xác minh, doanh nghiệp cần thực hiện các thủ tục cần thiết để chuyển sang EPD chính thức. Vì vậy, Pre-certified EPD được xem là giải pháp hỗ trợ trong giai đoạn chuyển tiếp, thay vì thay thế hoàn toàn EPD đã được chứng nhận đầy đủ.
Doanh nghiệp nên lựa chọn loại EPD nào?
Việc lựa chọn loại EPD phù hợp phụ thuộc vào đặc điểm sản phẩm, quy mô sản xuất, mục tiêu công bố và yêu cầu của thị trường. Không có loại EPD nào được xem là tốt nhất cho mọi doanh nghiệp, bởi mỗi loại được xây dựng để phục vụ những mục đích khác nhau.
Nếu doanh nghiệp muốn công bố thông tin môi trường cho một sản phẩm cụ thể nhằm nâng cao uy tín thương hiệu hoặc đáp ứng yêu cầu của khách hàng, Single-company, single-product EPD là lựa chọn phù hợp nhờ phản ánh chính xác dữ liệu của sản phẩm.
Đối với các doanh nghiệp đang phát triển sản phẩm mới và cần minh bạch thông tin môi trường trước khi thương mại hóa, EPD cho sản phẩm chưa có trên thị trường sẽ hỗ trợ rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường.
Trong trường hợp doanh nghiệp có nhiều sản phẩm tương tự về nguyên liệu và quy trình sản xuất, EPD of multiple products giúp tối ưu chi phí xây dựng EPD mà vẫn đáp ứng yêu cầu công bố thông tin môi trường.
Nếu mục tiêu là xây dựng dữ liệu đại diện cho cả một ngành, Sector or industry-average EPD sẽ phù hợp hơn với các hiệp hội ngành nghề hoặc tổ chức nghiên cứu.
Trong khi đó, các doanh nghiệp đang thúc đẩy chuyển đổi số và muốn tích hợp dữ liệu môi trường vào các hệ thống quản lý hiện đại nên cân nhắc áp dụng Machine-readable EPD. Với doanh nghiệp hướng đến thị trường châu Âu, đặc biệt trong lĩnh vực vật liệu xây dựng, ECO Platform EPD sẽ giúp nâng cao khả năng được chấp nhận trong các dự án và chuỗi cung ứng quốc tế.
Riêng Pre-certified EPD chỉ nên được áp dụng trong những trường hợp đặc biệt theo quy định của chương trình EPD và không thay thế cho EPD chính thức đã hoàn tất quá trình xác minh.
Thông tin liên hệ tư vấn NatureCert
NatureCert là đơn vị chuyên cung cấp các dịch vụ về EPD. Để được hỗ trợ và tư vấn chi tiết về các dịch vụ này, quý khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với chúng tôi thông qua các thông tin sau:
Address: 3B49 Sky 9, 61-63 đường số 1, phường Phú Hữu, TP. Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh
Phone: 0932023406
Email: info@naturecert.org
Website: www.naturecert.com
Fanpage chính: Trung tâm NatureCert
Với đội ngũ tư vấn chuyên nghiệp và kinh nghiệm, NatureCert cam kết sẽ mang đến cho quý khách hàng những giải pháp tối ưu và hiệu quả nhất trong việc đánh giá và báo cáo về khí nhà kính theo tiêu chuẩn ISO. Hãy liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay để được tư vấn và hỗ trợ tốt nhất.
