Không thực hiện kiểm toán năng lượng đúng hạn có thể khiến doanh nghiệp bị phạt hành chính tới 100 triệu đồng và buộc đình chỉ để khắc phục. Xem ngay cập nhật mới nhất về quy định kiểm toán năng lượng tại Việt Nam để xác định chính xác đối tượng, chu kỳ 3 năm và quy trình nộp báo cáo chuẩn Sở Công Thương.
Các quy định kiểm toán năng lượng tại Việt Nam
Định nghĩa về kiểm toán năng lượng dưới góc độ kỹ thuật và pháp lý
Kiểm toán năng lượng là hoạt động đo đạc, khảo sát, phân tích, đánh giá và đánh giá định kỳ dòng năng lượng tiêu thụ của một tổ chức, tòa nhà hoặc quy trình sản xuất. Mục tiêu của hoạt động này là xác định các khu vực đang sử dụng năng lượng lãng phí, hiệu suất kém, từ đó đề xuất các giải pháp kỹ thuật và kinh tế nhằm giảm thiểu lượng điện năng, nhiên liệu tiêu thụ mà không làm ảnh hưởng đến năng suất hay chất lượng sản phẩm.
Hệ thống văn bản pháp lý hiện hành áp dụng tại Việt Nam
Hoạt động kiểm toán năng lượng không còn là chương trình khuyến khích tự nguyện mà đã được cụ thể hóa thành luật định. Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý các văn bản cốt lõi sau:
- Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả: Văn bản pháp lý cao nhất đặt nền móng cho toàn bộ các hoạt động quản lý và kiểm toán năng lượng quốc gia.
- Thông tư 25/2020/TT-BCT của Bộ Công Thương: Quy định chi tiết về việc lập kế hoạch, báo cáo thực hiện kế hoạch sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và phương thức tiến hành kiểm toán năng lượng bắt buộc.
- Nghị định 17/2022/NĐ-CP: Văn bản sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hóa chất, năng lượng, quy định rõ mức phạt tiền rất nặng đối với các đơn vị cố tình trốn tránh trách nhiệm kiểm toán.

Đối tượng bắt buộc phải kiểm toán năng lượng theo quy định
Theo quy định pháp luật hiện hành, không phải mọi doanh nghiệp đều phải thực hiện kiểm toán. Nghĩa vụ này tập trung vào nhóm các “Cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm“.
Tiêu chí xác định Cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm
Dựa trên mức tiêu thụ tổng năng lượng trong một năm quy đổi ra đơn vị Tấn dầu tương đương (TOE – Tonne of Oil Equivalent), các đối tượng bắt buộc phải thực hiện kiểm toán năng lượng bao gồm hai nhóm chính:
- Cơ sở sản xuất (bao gồm công nghiệp, nông nghiệp và các đơn vị vận tải): Áp dụng đối với các cơ sở có tổng mức tiêu thụ năng lượng từ 1.000 TOE/năm trở lên (mức này quy đổi tương đương khoảng 6.000.000 kWh điện/năm). Các đơn vị này bắt buộc phải tiến hành kiểm toán định kỳ và có nghĩa vụ bổ nhiệm người quản lý năng lượng được cấp chứng chỉ quy định.
- Cơ sở dân dụng (bao gồm các tòa nhà văn phòng, trụ sở, trung tâm thương mại, khách sạn, dịch vụ): Áp dụng đối với các cơ sở có tổng mức tiêu thụ năng lượng từ 500 TOE/năm trở lên (mức này quy đổi tương đương khoảng 3.000.000 kWh điện/năm). Tương tự nhóm sản xuất, các tòa nhà thuộc diện này cũng bắt buộc phải thực hiện kiểm toán năng lượng pháp lý đầy đủ.
Cách tra cứu danh sách cơ sở năng lượng trọng điểm hàng năm
Hàng năm, Bộ Công Thương phối hợp với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và các sở ngành địa phương để tổng hợp số liệu tiêu thụ điện, dầu, gas của các doanh nghiệp. Sau khi rà soát, Bộ Công Thương sẽ trình Thủ tướng Chính phủ ban hành danh sách cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm của năm đó.
Doanh nghiệp có trách nhiệm tự đối chiếu số liệu tiêu thụ hoặc tra cứu trực tiếp mã số thuế của mình trên cổng thông tin điện tử của Bộ Công Thương để biết đơn vị mình có thuộc danh sách bắt buộc hay không.
Quy định về chu kỳ và thời hạn nộp báo cáo kiểm toán năng lượng
Khi đã được định danh là cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, doanh nghiệp bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt tiến độ thực hiện được quy định rõ trong Thông tư 25/2020/TT-BCT.
Chu kỳ thực hiện kiểm toán năng lượng bắt buộc
Theo Khoản 1 Điều 13 Thông tư 25/2020/TT-BCT, các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm có nghĩa vụ phải tổ chức thực hiện kiểm toán năng lượng với chu kỳ 3 năm một lần.
Thời hạn nộp báo cáo và Báo cáo kiểm toán năng lượng nộp cho ai?
Sau khi phối hợp với đơn vị tư vấn độc lập để thực hiện đo đạc và xây dựng báo cáo, doanh nghiệp cần lưu ý quy trình phê duyệt và nộp hồ sơ sau:
Phê duyệt nội bộ: Báo cáo kiểm toán năng lượng sau khi hoàn thành phải có đầy đủ chữ ký xác nhận của kiểm toán viên năng lượng (người chủ trì có chứng chỉ do Bộ Công Thương cấp) và dấu mộc hợp pháp của ban giám đốc cơ sở trọng điểm.
Nơi tiếp nhận: Báo cáo phải được gửi trực tiếp hoặc qua hệ thống trực tuyến về Sở Công Thương địa phương nơi nhà máy, tòa nhà đặt trụ sở hoạt động.
Thời hạn: Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày thực hiện xong kiểm toán năng lượng, cơ sở phải gửi báo cáo về cho cơ quan quản lý.

Mức xử phạt hành chính nếu không tuân thủ quy định
Pháp luật Việt Nam hiện nay kiểm soát rất chặt chẽ việc thực thi luật sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Theo quy định tại Nghị định 17/2022/NĐ-CP, khung xử phạt hành chính đối với các hành vi vi phạm về quy định kiểm toán năng lượng được áp dụng cụ thể như sau:
- Hành vi không thực hiện kiểm toán năng lượng đúng chu kỳ: Đối với các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm cố tình không tổ chức kiểm toán năng lượng định kỳ 3 năm/lần theo quy định, mức phạt tiền dao động từ 60.000.000 VNĐ đến 100.000.000 VNĐ.
- Hành vi không nộp hoặc nộp chậm báo cáo: Nếu doanh nghiệp đã làm kiểm toán nhưng không gửi báo cáo kiểm toán năng lượng về Sở Công Thương đúng thời hạn quy định, mức phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 10.000.000 VNĐ đến 20.000.000 VNĐ tùy theo thời gian chậm trễ.
Thông tin liên hệ tư vấn NatureCert
NatureCert là đơn vị chuyên cung cấp dịch vụ kiểm toán năng lượng. Để được hỗ trợ và tư vấn chi tiết về các dịch vụ này, quý khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với chúng tôi thông qua các thông tin sau:
Address: 3B49 Sky 9, 61-63 đường số 1, phường Phú Hữu, TP. Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh
Phone: 0932023406
Email: info@naturecert.org
Website: www.naturecert.com
Fanpage chính: Trung tâm NatureCert
Với đội ngũ tư vấn chuyên nghiệp và kinh nghiệm, NatureCert cam kết sẽ mang đến cho quý khách hàng những giải pháp tối ưu và hiệu quả. Hãy liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay để được tư vấn và hỗ trợ nhanh chóng.


