Mỗi điều khoản ISO 22000 không tồn tại độc lập mà có mối liên kết chặt chẽ, từ việc xác định phạm vi, bối cảnh tổ chức đến kiểm soát mối nguy, đánh giá và cải tiến liên tục. Bài viết dưới đây, NatureCert sẽ phân tích chi tiết 10 điều khoản ISO 22000:2018 để giúp bạn hiểu hơn về ISO 22000.
Điều khoản 1 – Phạm vi áp dụng
Điều khoản đầu tiên quy định phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn ISO 22000, làm rõ đối tượng và giới hạn mà hệ thống quản lý an toàn thực phẩm (FSMS) được thiết kế để áp dụng. ISO 22000 được xây dựng nhằm đảm bảo rằng mọi tổ chức tham gia trong chuỗi thực phẩm đều có khả năng kiểm soát các mối nguy an toàn thực phẩm và cung cấp sản phẩm an toàn cho người tiêu dùng.
Theo điều khoản này, ISO 22000 có thể áp dụng cho mọi loại hình tổ chức, không phân biệt quy mô hay vị trí trong chuỗi thực phẩm, bao gồm các tổ chức trực tiếp hoặc gián tiếp ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm như sản xuất, chế biến, bảo quản, phân phối, vận chuyển, bán lẻ, dịch vụ ăn uống cũng như các nhà cung cấp sản phẩm, dịch vụ hỗ trợ.
Để đáp ứng yêu cầu của điều khoản này, tổ chức cần:
- Xác định rõ vai trò và vị trí của mình trong chuỗi thực phẩm, bao gồm các hoạt động có tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến an toàn thực phẩm
- Xác định các sản phẩm, quá trình và dịch vụ thuộc phạm vi quản lý của hệ thống an toàn thực phẩm
- Đảm bảo hệ thống quản lý an toàn thực phẩm được thiết kế phù hợp với đặc thù hoạt động, quy mô và mức độ ảnh hưởng của tổ chức đối với an toàn thực phẩm
- Cam kết áp dụng đầy đủ các yêu cầu của ISO 22000 trong phạm vi đã xác định, nhằm kiểm soát mối nguy và đáp ứng các yêu cầu pháp lý cũng như yêu cầu của khách hàng

Xem thêm: 8 lợi ích của chứng nhận ISO 22000 bạn cần biết
Điều khoản 2 – Tài liệu viện dẫn
Điều khoản tiếp theo quy định rằng ISO 22000:2018 không có tài liệu viện dẫn mang tính bắt buộc. Tuy nhiên, nội dung này vẫn cần được ghi nhận trong hệ thống tài liệu để đảm bảo tuân thủ đầy đủ cấu trúc tiêu chuẩn. Việc hiểu rõ điều khoản này giúp tổ chức tránh nhầm lẫn hoặc áp dụng không cần thiết các tiêu chuẩn khác khi xây dựng FSMS, đồng thời đảm bảo tính thống nhất trong quá trình đánh giá chứng nhận.
Điều khoản 3 – Thuật ngữ và định nghĩa
Điều khoản 3 cung cấp các thuật ngữ và định nghĩa được sử dụng xuyên suốt tiêu chuẩn ISO 22000, bao gồm các khái niệm cốt lõi liên quan đến mối nguy an toàn thực phẩm, CCP, OPRP, xác nhận, thẩm tra và thu hồi sản phẩm.
Để đáp ứng yêu cầu của điều khoản này, tổ chức cần:
- Hiểu và áp dụng thống nhất các thuật ngữ, định nghĩa theo ISO 22000
- Sử dụng đúng thuật ngữ trong tài liệu, hồ sơ và truyền thông nội bộ
- Đảm bảo các bên liên quan trong FSMS có nhận thức chung về các khái niệm an toàn thực phẩm
Điều khoản 4 – Bối cảnh của tổ chức
Điều khoản 4 yêu cầu tổ chức đánh giá toàn diện bối cảnh hoạt động của mình nhằm làm rõ những yếu tố có ảnh hưởng đến việc xây dựng và vận hành hệ thống quản lý an toàn thực phẩm (FSMS). Trên cơ sở đó, tổ chức cần xác định đầy đủ các bên quan tâm liên quan, làm rõ phạm vi áp dụng của FSMS và tập trung kiểm soát các quá trình then chốt để đạt được mục tiêu an toàn thực phẩm đã đề ra.
Để thực hiện hiệu quả yêu cầu của điều khoản này, tổ chức cần:
- Phân tích các yếu tố nội bộ và bên ngoài có tác động đến hoạt động an toàn thực phẩm (theo mục 4.1)
- Xác định nhu cầu, mong đợi và nghĩa vụ liên quan của các bên quan tâm như khách hàng, cơ quan quản lý, nhà cung cấp và các bên liên quan khác (theo mục 4.2)
- Tổng hợp kết quả phân tích từ mục 4.1 và 4.2 để xác định phạm vi phù hợp của hệ thống quản lý an toàn thực phẩm
- Thiết kế FSMS dựa trên bối cảnh, phạm vi và mục tiêu an toàn thực phẩm của tổ chức
Điều khoản 5 – Sự lãnh đạo
Điều khoản ISO 22000 này yêu cầu lãnh đạo cao nhất thể hiện vai trò, trách nhiệm và cam kết rõ ràng đối với việc xây dựng, triển khai và duy trì hiệu lực của hệ thống quản lý an toàn thực phẩm. ISO 22000 nhấn mạnh an toàn thực phẩm là trách nhiệm ở cấp chiến lược, không chỉ thuộc về bộ phận chuyên môn.
Để thực hiện hiệu quả yêu cầu của điều khoản này, tổ chức cần:
- Thể hiện cam kết của lãnh đạo cao nhất đối với FSMS và chịu trách nhiệm về hiệu lực của hệ thống (theo mục 5.1)
- Thiết lập và truyền đạt chính sách an toàn thực phẩm phù hợp với định hướng chiến lược (theo mục 5.2)
- Phân công rõ ràng trách nhiệm và quyền hạn liên quan đến an toàn thực phẩm (theo mục 5.3)
- Đảm bảo các yêu cầu của FSMS được tích hợp vào các quá trình kinh doanh chính
Điều khoản 6 – Hoạch định
Điều khoản này yêu cầu tổ chức thực hiện hoạch định hệ thống quản lý an toàn thực phẩm dựa trên việc nhận diện rủi ro và cơ hội, nhằm đảm bảo FSMS có khả năng đạt được các kết quả mong đợi và phòng ngừa các tác động không mong muốn.
Để thực hiện hiệu quả yêu cầu của điều khoản này, tổ chức cần:
- Xác định rủi ro và cơ hội có thể ảnh hưởng đến mục tiêu an toàn thực phẩm (theo mục 6.1)
- Lập kế hoạch hành động để kiểm soát rủi ro và tận dụng cơ hội
- Thiết lập các mục tiêu an toàn thực phẩm phù hợp, có thể đo lường (theo mục 6.2)
- Xác định rõ nguồn lực, trách nhiệm và phương pháp đánh giá kết quả

Xem thêm: Xây dựng quy trình chứng nhận ISO 22000 chi tiết
Điều khoản 7 – Hỗ trợ
Điều khoản 7 yêu cầu tổ chức đảm bảo đầy đủ các nguồn lực cần thiết để vận hành hiệu quả hệ thống quản lý an toàn thực phẩm, bao gồm con người, cơ sở hạ tầng, môi trường làm việc, truyền thông và kiểm soát thông tin dạng văn bản.
Để thực hiện hiệu quả yêu cầu của điều khoản này, tổ chức cần:
- Xác định và cung cấp đầy đủ nguồn lực cho FSMS (theo mục 7.1)
- Đảm bảo năng lực và nhận thức của nhân sự thông qua đào tạo phù hợp (theo mục 7.2 và 7.3)
- Thiết lập truyền thông nội bộ và bên ngoài liên quan đến an toàn thực phẩm (theo mục 7.4)
- Kiểm soát tài liệu và hồ sơ của hệ thống quản lý an toàn thực phẩm (theo mục 7.5)
Điều khoản 8 – Hoạt động
Điều khoản 8 quy định các yêu cầu cốt lõi liên quan đến việc kiểm soát an toàn thực phẩm trong quá trình vận hành. Đây là điều khoản trung tâm của ISO 22000, nơi các nguyên tắc an toàn thực phẩm được áp dụng trực tiếp vào hoạt động thực tế.
Để thực hiện hiệu quả yêu cầu của điều khoản này, tổ chức cần:
- Thiết lập và duy trì các chương trình tiên quyết (PRPs) phù hợp (theo mục 8.2)
- Thực hiện phân tích mối nguy và xác định các biện pháp kiểm soát cần thiết (theo mục 8.5)
- Xác định, triển khai và kiểm soát CCP và OPRP
- Thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc và quy trình thu hồi sản phẩm (theo mục 8.9)
- Quản lý các thay đổi có thể ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm

Điều khoản 9 – Đánh giá kết quả hoạt động
Điều khoản 9 yêu cầu tổ chức theo dõi, đo lường và đánh giá hiệu lực của hệ thống quản lý an toàn thực phẩm nhằm đảm bảo hệ thống luôn phù hợp và được kiểm soát.
Để thực hiện hiệu quả yêu cầu của điều khoản này, tổ chức cần:
- Thiết lập hoạt động giám sát và đo lường các quá trình FSMS (theo mục 9.1)
- Thực hiện đánh giá nội bộ định kỳ (theo mục 9.2)
- Tiến hành xem xét của lãnh đạo đối với toàn bộ hệ thống (theo mục 9.3)
Điều khoản 10 – Cải tiến
Điều khoản 10 của ISO 22000 tập trung vào cải tiến liên tục hệ thống quản lý an toàn thực phẩm nhằm nâng cao hiệu lực và khả năng đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao.
Để thực hiện hiệu quả yêu cầu của điều khoản này, tổ chức cần:
- Xử lý sự không phù hợp và thực hiện hành động khắc phục (theo mục 10.1)
- Phân tích nguyên nhân gốc rễ để ngăn ngừa tái diễn
- Đánh giá hiệu quả của các hành động đã thực hiện
- Chủ động xác định cơ hội cải tiến FSMS
Thông tin liên hệ tư vấn NatureCert
NatureCert là đơn vị chuyên cung cấp các dịch vụ ISO 22000. Để được hỗ trợ và tư vấn chi tiết về các dịch vụ này, quý khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với chúng tôi thông qua các thông tin sau:
Address: 3B49 Sky 9, 61-63 đường số 1, phường Phú Hữu, TP. Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh
Phone: 0932023406
Email: info@naturecert.org
Website: www.naturecert.orgFanpage chính: Trung tâm NatureCert
Với đội ngũ tư vấn chuyên nghiệp và kinh nghiệm, NatureCert cam kết sẽ mang đến cho quý khách hàng những giải pháp tối ưu và hiệu quả nhất trong việc đánh giá và báo cáo về khí nhà kính theo tiêu chuẩn ISO. Hãy liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay để được tư vấn và hỗ trợ tốt nhất.


