EU ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn môi trường đối với hàng nhập khẩu. Việc tuân thủ chỉ thị 94/62/EC về bao bì cùng Quy định mới (EU) 2025/40 (PPWR) là bắt buộc đối với doanh nghiệp Việt Nam để tránh rủi ro bị từ chối thông quan. Cùng NatureCert tìm hiểu chi tiết ngay trong bài viết dưới đây.
Chỉ thị 94/62/EC về bao bì là gì?
Chỉ thị 94/62/EC về bao bì là chỉ thị của Nghị viện và Hội đồng châu Âu về bao bì và chất thải bao bì, được ban hành nhằm hài hòa các biện pháp quản lý bao bì giữa các quốc gia thành viên EU, đồng thời hạn chế tác động tiêu cực của bao bì và chất thải bao bì đến môi trường.
Chỉ thị được ban hành ngày 20/12/1994 và áp dụng cho bao bì được đưa vào thị trường EU cũng như chất thải phát sinh từ bao bì, bất kể được sử dụng trong công nghiệp, thương mại, dịch vụ, hộ gia đình hay các lĩnh vực khác. Mục tiêu của quy định là thúc đẩy phòng ngừa chất thải, tái sử dụng, tái chế và các hình thức thu hồi bao bì.
Một trong những nguyên tắc quan trọng của chỉ thị 94/62/EC về bao bì là phải được thiết kế và sản xuất theo hướng hạn chế tối đa trọng lượng, thể tích nhưng vẫn đảm bảo các chức năng cần thiết. Đồng thời, bao bì cần có khả năng tái sử dụng hoặc thu hồi, bao gồm khả năng tái chế vật liệu. Chỉ thị cũng đặt ra các yêu cầu liên quan đến việc hạn chế sự hiện diện của một số kim loại nặng trong bao bì, thúc đẩy sử dụng vật liệu tái chế và thiết lập các mục tiêu thu hồi, tái chế chất thải.
Xem thêm: Quy định của PPWR: Thông tin chi tiết
Mục tiêu chính của chỉ thị 94/62/EC
Có thể khái quát các mục tiêu chính của chỉ thị 94/62/EC về bao bì gồm:
- Phòng ngừa và giảm lượng chất thải bao bì phát sinh.
- Hạn chế tác động của bao bì đến môi trường.
- Khuyến khích thiết kế bao bì có khả năng tái sử dụng và tái chế.
- Thúc đẩy thu hồi và tái chế chất thải bao bì.
- Giảm lượng vật liệu và thể tích bao bì không cần thiết.
- Kiểm soát một số chất nguy hại trong bao bì.
- Tạo sự hài hòa giữa các quy định của các quốc gia thành viên EU.
Những nguyên tắc này đã tạo nền tảng cho chính sách quản lý bao bì của EU trong nhiều năm trước khi được thay thế bằng PPWR.
Những yêu cầu quan trọng của chỉ thị 94/62/EC về bao bì
Yêu cầu về giảm thiểu bao bì
Theo chỉ thị 94/62/EC, bao bì phải được sản xuất sao cho trọng lượng và thể tích được giới hạn ở mức tối thiểu cần thiết để đáp ứng các chức năng của bao bì, đồng thời đảm bảo an toàn và vệ sinh cho sản phẩm cũng như người sử dụng. Điều này có nghĩa doanh nghiệp không nên sử dụng lượng vật liệu vượt quá mức cần thiết chỉ để tăng kích thước hoặc hình thức. Nguyên tắc này cũng được tiếp tục phát triển trong PPWR. Quy định mới của EU tiếp tục yêu cầu giảm bao bì không cần thiết và quản lý toàn bộ vòng đời bao bì, từ thiết kế sản phẩm đến xử lý chất thải.
Yêu cầu về khả năng tái sử dụng và thu hồi
Chỉ thị 94/62/EC khuyến khích bao bì được thiết kế theo hướng có thể tái sử dụng hoặc thu hồi sau khi sử dụng.
Đối với bao bì có khả năng tái sử dụng, doanh nghiệp cần xem xét các yếu tố như độ bền, khả năng sử dụng nhiều lần và mức độ an toàn trong quá trình sử dụng.
Đối với bao bì không tái sử dụng, thiết kế cần tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hồi hoặc tái chế vật liệu sau khi bao bì trở thành chất thải.
Đây là tiền đề quan trọng cho cách tiếp cận kinh tế tuần hoàn mà EU tiếp tục đẩy mạnh trong PPWR.
Kiểm soát kim loại nặng trong bao bì
Một yêu cầu đáng chú ý của chỉ thị 94/62/EC liên quan đến tổng hàm lượng chì (Pb), cadimi (Cd), thủy ngân (Hg) và crom hóa trị sáu (Cr VI) trong bao bì. Tổng nồng độ của bốn kim loại này trong bao bì và các thành phần bao bì không được vượt quá 100 ppm theo yêu cầu của khung pháp lý này. Do đó, doanh nghiệp sử dụng giấy, nhựa, kim loại, mực in, lớp phủ hoặc các thành phần khác trong bao bì cần quan tâm đến nguồn nguyên liệu và khả năng kiểm soát các chất này.
Thúc đẩy tái chế và thu hồi chất thải bao bì
Chỉ thị 94/62/EC yêu cầu các quốc gia thành viên xây dựng hệ thống phù hợp để thu hồi, tái sử dụng và tái chế chất thải bao bì. Điều này tạo ra trách nhiệm không chỉ đối với nhà sản xuất bao bì mà còn đối với các chủ thể đưa bao bì và sản phẩm đóng gói vào thị trường. Tuy nhiên, cơ chế triển khai cụ thể có thể khác nhau giữa các quốc gia thành viên do chỉ thị cần được nội luật hóa thành quy định quốc gia.
Vì sao chỉ thị 94/62/EC về bao bì được thay thế?
Sau nhiều năm áp dụng, EU nhận thấy lượng bao bì và chất thải bao bì vẫn tiếp tục gia tăng. Trong khi đó, sự khác biệt giữa các quy định quốc gia được xây dựng dựa trên chỉ thị tạo ra những yêu cầu không đồng nhất đối với doanh nghiệp hoạt động trên thị trường EU. Vì vậy, EU chuyển sang một khuôn khổ pháp lý có tính thống nhất và trực tiếp hơn.
Ngày 22/01/2025, quy định (EU) 2025/40 về bao bì và chất thải bao bì, thường được gọi là PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation), được công bố chính thức. Quy định này có hiệu lực từ ngày 11/02/2025 và bắt đầu được áp dụng từ ngày 12/08/2026, thay thế chỉ thị 94/62/EC.
Sự thay đổi quan trọng nhất không chỉ nằm ở việc EU ban hành thêm các yêu cầu mới mà còn ở hình thức pháp lý.
Chỉ thị 94/62/EC yêu cầu các quốc gia thành viên nội luật hóa vào hệ thống pháp luật của mình. Trong khi đó, PPWR là một quy định có tính áp dụng trực tiếp và hướng tới việc tạo ra một khung yêu cầu thống nhất hơn trên toàn EU.
Xem thêm: PPWR là gì? Quy định bao bì EU cho doanh nghiệp xuất khẩu
PPWR thay đổi gì so với chỉ thị 94/62/EC?
PPWR mở rộng đáng kể phạm vi quản lý. Chỉ thị 94/62/EC tập trung vào việc quản lý bao bì và chất thải bao bì, PPWR tiếp cận theo toàn bộ vòng đời của bao bì, từ thiết kế, lựa chọn vật liệu, sản xuất, sử dụng cho đến thu gom và xử lý sau sử dụng.
Bao bì phải có khả năng tái chế
Một trong những thay đổi quan trọng nhất là yêu cầu nâng cao khả năng tái chế của bao bì. Theo lộ trình PPWR, từ năm 2030, bao bì được đưa vào thị trường EU phải đáp ứng các tiêu chí về khả năng tái chế. Các yêu cầu tiếp tục được nâng cao trong những năm sau đó, hướng tới việc bao bì không chỉ có thiết kế có thể tái chế mà còn phải được thu gom, phân loại và tái chế ở quy mô lớn.
Điều này khiến khả năng tái chế trở thành vấn đề cần được tính toán ngay từ giai đoạn thiết kế bao bì. Doanh nghiệp cần xem xét toàn bộ cấu trúc, bao gồm vật liệu chính, lớp phủ, chất kết dính, mực in, thành phần bổ sung và khả năng phân loại sau khi trở thành chất thải.
Tăng tỷ lệ nhựa tái chế
PPWR đưa ra các mục tiêu bắt buộc về hàm lượng nhựa tái chế trong một số loại bao bì nhựa. Theo lộ trình, các yêu cầu sẽ được áp dụng từ năm 2030 và tiếp tục tăng vào năm 2040. Ví dụ, một số loại PET tiếp xúc với thực phẩm phải đáp ứng tỷ lệ nhựa tái chế nhất định. Bao bì nhựa khác cũng có các mức mục tiêu tương ứng theo loại và mục đích sử dụng. Vì vậy, doanh nghiệp xuất khẩu vào EU không chỉ cần lựa chọn vật liệu có thể tái chế mà còn phải có khả năng chứng minh nguồn gốc và tỷ lệ vật liệu tái chế được sử dụng.
Kiểm soát PFAS
Một điểm mới đáng chú ý của PPWR là bổ sung các yêu cầu kiểm soát PFAS (Per- and Polyfluoroalkyl Substances), đặc biệt đối với bao bì tiếp xúc với thực phẩm. PFAS được sử dụng trong nhiều ứng dụng nhờ khả năng chống dầu, chống nước và chống hóa chất. Tuy nhiên, nhóm chất này đang nhận được sự quan tâm lớn do tính bền vững trong môi trường và khả năng tích lũy.
PPWR đưa ra các giới hạn cụ thể đối với PFAS trong bao bì tiếp xúc thực phẩm. Đây là một bước mở rộng đáng kể so với hệ thống kiểm soát hóa chất của chỉ thị 94/62/EC. Doanh nghiệp sản xuất thực phẩm, thủy sản, đồ uống hoặc các sản phẩm sử dụng bao bì giấy, carton, nhựa có lớp phủ chống dầu mỡ cần đặc biệt lưu ý đến yêu cầu này.
Giảm khoảng trống không cần thiết trong bao bì
PPWR cũng đưa ra các yêu cầu nhằm hạn chế phần không gian rỗng không cần thiết, đặc biệt đối với bao bì vận chuyển và bao bì thương mại điện tử. Mục tiêu là hạn chế tình trạng sử dụng thùng chứa quá lớn so với sản phẩm bên trong, từ đó giảm lượng vật liệu bao bì và tối ưu hóa việc vận chuyển. Doanh nghiệp xuất khẩu vì vậy cần xem xét lại quy cách đóng gói, kích thước thùng carton, vật liệu chèn và cách sắp xếp sản phẩm.
Tăng yêu cầu về ghi nhãn
PPWR hướng tới hệ thống ghi nhãn bao bì hài hòa hơn để giúp người tiêu dùng nhận biết thành phần vật liệu và phân loại rác thải đúng cách. Các yêu cầu về nhãn, biểu tượng và thông tin vật liệu được triển khai theo lộ trình. Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp cần tính đến yêu cầu ghi nhãn ngay từ khi thiết kế bao bì thay vì chỉ bổ sung ở giai đoạn cuối.
Thúc đẩy tái sử dụng và giảm bao bì dùng một lần
PPWR cũng đưa ra các mục tiêu và yêu cầu liên quan đến việc tái sử dụng, nạp lại và hạn chế một số dạng bao bì dùng một lần không cần thiết. Cách tiếp cận này thể hiện sự chuyển dịch từ việc chỉ xử lý chất thải sau khi phát sinh sang ngăn ngừa chất thải ngay từ đầu.
Doanh nghiệp Việt Nam bị ảnh hưởng như thế nào?
Việc chuyển từ chỉ thị 94/62/EC sang PPWR đặc biệt đáng chú ý đối với doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu hàng hóa sang EU. Các doanh nghiệp có thể phải rà soát lại toàn bộ hệ thống đang sử dụng, từ bao bì tiếp xúc trực tiếp với sản phẩm đến bao bì vận chuyển.
Thay đổi thiết kế bao bì
Doanh nghiệp có thể phải thiết kế lại bao bì để đáp ứng yêu cầu về khả năng tái chế, giảm trọng lượng, giảm thể tích và hạn chế vật liệu không cần thiết. Điều này có thể ảnh hưởng đến chi phí thiết kế, khuôn mẫu, máy móc và quy trình đóng gói.
Kiểm soát chặt chẽ nguyên liệu
Không chỉ doanh nghiệp sản xuất bao bì mà các nhà cung cấp nguyên liệu cũng cần cung cấp thông tin đầy đủ về thành phần vật liệu. Doanh nghiệp cần biết chính xác bao bì được làm từ gì, tỷ lệ từng vật liệu là bao nhiêu, có sử dụng chất đáng lo ngại hay không và tỷ lệ vật liệu tái chế là bao nhiêu.
Tăng nhu cầu kiểm nghiệm
Đối với những nhóm bao bì có yêu cầu kiểm soát hóa chất, doanh nghiệp có thể cần thực hiện các phép thử phù hợp để chứng minh sự đáp ứng. Đặc biệt, doanh nghiệp thực phẩm cần chú ý đến PFAS và các chất có khả năng ảnh hưởng đến an toàn sản phẩm cũng như khả năng đáp ứng PPWR.
Tăng yêu cầu về hồ sơ và truy xuất
PPWR khiến dữ liệu về bao bì trở nên quan trọng hơn. Doanh nghiệp nên xây dựng hồ sơ cho từng loại bao bì, trong đó có thể bao gồm:
- Tên và loại vật liệu;
- Thành phần cấu tạo;
- Khối lượng bao bì;
- Tỷ lệ vật liệu tái chế;
- Thông tin nhà cung cấp;
- Kết quả kiểm nghiệm;
- Thông tin về khả năng tái chế;
- Thông tin ghi nhãn;
- Các tài liệu chứng minh sự phù hợp.
Việc chuẩn hóa dữ liệu từ sớm sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn khi làm việc với khách hàng, nhà nhập khẩu và các đối tác tại EU.
Chỉ thị 94/62/EC về bao bì còn được áp dụng không?
Về nguyên tắc, chỉ thị 94/62/EC về bao bì đã được thay thế bởi quy định (EU) 2025/40 (PPWR) từ ngày 12/08/2026. Tuy nhiên, văn bản PPWR có quy định một số điều khoản chuyển tiếp và thời hạn áp dụng riêng đối với một số yêu cầu, do đó doanh nghiệp cần kiểm tra điều khoản cụ thể thay vì hiểu rằng mọi yêu cầu của quy định cũ chấm dứt đồng thời trong mọi trường hợp.
Đối với doanh nghiệp Việt Nam, cách tiếp cận phù hợp hiện nay là xem chỉ thị 94/62/EC như nền tảng pháp lý cũ của EU, đồng thời tập trung vào PPWR để xác định các yêu cầu hiện hành và lộ trình tuân thủ.
Thông tin liên hệ tư vấn NatureCert
NatureCert là đơn vị chuyên cung cấp chứng nhận xuất khẩu. Để được hỗ trợ và tư vấn chi tiết về các dịch vụ này, quý khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với chúng tôi thông qua các thông tin sau:
Address: 3B49 Sky 9, 61-63 đường số 1, phường Phú Hữu, TP. Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh
Phone: 0932023406
Email: info@naturecert.org
Website: www.naturecert.com
Fanpage chính: Trung tâm NatureCert
Với đội ngũ tư vấn chuyên nghiệp và kinh nghiệm, NatureCert cam kết sẽ mang đến cho quý khách hàng những giải pháp tối ưu và hiệu quả nhất trong việc đánh giá và báo cáo về khí nhà kính theo tiêu chuẩn ISO. Hãy liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay để được tư vấn và hỗ trợ tốt nhất.
